مقالات عمومی

بنايي ترک ها

بنايي ترک ها :
 
همان طور که قبلاً ذکر شد ، در اثر شکست ديوارهاي باربر و نشست آنها ، طاقهاي پوشش نيز نشست مي کند و در امتداد تيرهاي پوشش ، ترک هايي ايجاد مي شود . در بعضي موارد که شکست ها همراه با نشست است ، درطاق پوشش ترکهاي
فرعي به صورت مورب بوجود مي آيد. اين ترکها در اندود هاي سطحي چشمگير است . در اين صورت ترکها را بايد کاملاً باز کرد و اطراف آنها راعمق بيشتري داد تا عمل تعمير و لکه گيري با قسمتهاي قبلي کاملاً پيوند بخورد و يکپارچه شود . محل ترکها را پس از مرطوب کردن ، با گچ و خاک اصطلاحاً « تيزون » پر مي کنيم و ترکها را مي گيريم . سپس سفيد کاري آن را انجام مي دهيم .
 
توجه :[/u] در بعضي موارد ، ترکهاي به وجود آمده در سقف به حدي است که تعمير آنها امکانپذير نيست . در اين صورت ، اگر رنگ سقف روغني باشد ، آن را با چراغ پريموس دستي مي سوزانيم و سپس با کاردک ، رنگ هاي سوخته را از سطح کار بر مي داريم وسطح اندود رخم زده شده را سفيد کاري مي کنيم .
 
پيشگيري رطوبت بالا رونده:چنانچه ديوار بنا قير اندود نشده باشد ، و يا به علل گوناگون قير اندود آن معيوب اجرا شده باشد و به علت چکه کردن از لوله و يا هرعلت ديگر ، ممکن است رطوبت از سطح پي و کرسي چيني به مرور زمان به طرف بالا بکشد و سبب اشکالات اساسي و ظاهري شود. اشکالات ظاهري ممکن است سفيدک زدن ، شوره زدن ، پوسته کردن ، ورقه شدن ، کپ کردن و با طبله شدن گچکاري واندود باشد . دراين صورت ، امکان خالي شدن پاي ديوار وجود دارد که خطرناک است . از نظر بهداشتي نيزعوارض ناگواري وجود داردکه به مرور زمان پيش مي آيد . اگر پي شفته اي باشد ، در اثر رطوبت حالت خميري پيدا مي کند که به مرور زمان ، باعث نشست ساختمان نيز مي شود .
روش پيشگيري : معمولاً حد بين ملات و موزاييک را در زير ديوار قير اندود مي کنيم . براي قير اندود کردن مرحله اي ديوار ،با رعايت 100 تا 120 سانتيمتر فاصله از ديوار را شمعبندي مي کنيم و در صورت نياز به طور مطمئن تنگ مي بنديم .
 
خالي کردن پاي ديوار : براي اينکه قير اندود به صورت اصولي انجام شود ، به اندازه 50 تا 60 سانتيمتر پاي ديوار را به شکل يک کانال سرتاسري خالي مي کنيم . ارتفاع اين کانال به اندازه 30 سانتيمتر است .
 
شکافتن قسمت هاي مختلف ديوار
 
[list=1]
براي اجراي قير اندود به اندازه 5 رج از ديوار مرطوب را ، حدود 120 سانتيمتر خالي مي کنيم .
سه رج در ناحيه سطح زير موزاييک و 2 رج در سطح روي موزاييک را خالي مي کنيم .
معمولاً يک متر از ديوار سالم را رها مي کنيم و مجدداً 5 رج ، حدود 120 سانتيمتر را خالي مي کنيم .
به ترتيبي که گفته شد ، تمام جوانب ديوار را که مرطوب است ، به شکل يک در ميان مانند لانه زنبوري خالي مي کنيم .

 
کرسي چيني
 
[list=1]
در سطوح ديوار ، خط ترازي به ارتفاع لازم درست مي کنيم و بعد از اندازه برداري کرسي چيني ، با ملات ماسه و سيمان و آجر آبخوار در سه رج با رعايت پيوند ، بنايي مي کنيم .
در حفره هاي باز شده ، کرسي چيني را کاملاً همتراز يکديگر بنايي مي کنيم .
پس از سه رج کرسي چيني ، اندود ماسه و سيمان را به طور صيقلي انجام مي دهيم .

 
بستن زير ديوار
1- بعد ازعايق کاري با قير گوني ، ملات ماسه و سيمان مي ريزيم و دورج آجر آبخواررا با رعايت پيوند و 10 سانتيمترعقب نشيني از هر طرف ، عايقکاري مرحله بعد را انجام مي دهيم .
توجه : رج انتهايي را نيز با ملات بسيار نرم و مقاوم به صورت غوطه اي انجام مي دهيم تا حالت افت و نشست در ديوار به وجود نيايد .
 
برداشتن نواحي مسدود ديوار
[list=1]
به طوري که ذکر شد ، قسمت هايي از ديوار را که مسدود مانده است ، با دقت خالي مي کنيم .
کرسي چيني و بعد از آن ، اندود ماسه و سيمان سپس قير اندود را با رعايت اورلپ انجام مي دهيم . در خاتمه ، دو رج انتهايي را با رجهاي قبلي قفل و بست مي کنيم و به شکل غوطه اي و کاربند کردن در سطح زير ديوار آن را کاملاً مي بنديم .

 
تعمير کفسازي
 
[list=1]
پس از اجراي قير اندود ، کانال خالي شده را با ماکادم ، و روي آن را با سنگهاي شکسته و خرد شده پر مي کنيم .
چنانچه در کفسازي ، بتون ريزي سبک اجرا شده باشد ، آن را تعمير و سپس موزاييک فرش مي کنيم .

توجه 1 : درمواردي که بلوکاژ کنار ديوار فاقد بند انبساط باشد ، درموقع تعميرو کفسازي، بند انبساط با مصالح موجود اجرا وسپس مراحل بعدي بنايي انجام مي شود .
توجه 2 : عمل اندود کاري بايد بعد از موزاييک فرش و دوغاب ريزي انجام شود . چنانچه موزاييک فرش شود ، اما دوغاب ريزي بعد از اندود گچ و خاک ديوارها انجام شود ، خطر پر شدن بندها پيش مي آيد . در اين حالت ، دوغاب نمي تواند در عمق بندها نفوذ کند و فقط به شکل سطحي است و بعد از مدت زماني ، امکان دارد طبله کند و بيرون بزند .
 
اجراي اندود کاري: پس ازساختن قرنيزسيماني يا نصب سنگ قرنيزو دوغاب ريزي پشت آن وهمچنين بند کشي بين سنگهاي قرنيز ، سطح ديوار را جارو و مرطوب مي کنيم و سپس گچ و خاک را به نسبت يک به يک به شکل هموار ، اما با سطحي زبره
بنايي مي کنيم .
 
سفيد کاري
[list=1]
معمولاً ديوار را به ارتفاع چند سانتيمتر بالاتر از گچ کاري قديمي به طور فارسي مي تراشيم .
محل گچکاري قديم و سطح اندود شده را پخ ، و با گچ آماده و کشته در دولايه سفيد کاري مي کنيم .

 
ابزار زني
در بعضي موارد، محل نشست سفيد کاري روي قرنيز سنگ با رعايت به اصطلاح « ابزار زني » به صورت مدور و گود درمي آيد.
 
پيشگيري رطوبت بالا رونده به روش سيستماتيک
در سالهاي اخير در کشورهايي مانند هلند ، انگليس ، اسپانيا و يونان ازروش پيشگيري رطوبت به طريق سيستماتيک استفاده ميشود.اين روش بسيار اصولي و با صرف هزينه مناسب است . اتلاف وقت و زحمت بسيار هم ندارد . در عايق سازي بناهاي باستاني و قديمي مانند کليساها ، کاخها ، اماکن عمومي و منازل قديمي که به طور کلي اسکلت آجري دارند ، مورد استفاده خاص قرارمي گيرد. مکانيک ساده و جالب عايق سازي در اين روش سبب شده است که طي چند سال گذشته در ايران نيز از آن بهره گيري شود .
 
وسايل کار : براي انجام اين کار از اره هايي با شکلهاي مختلف مدور و معمولي در ابعاد کوچک و بزرگ استفاده ميشود . نوع معمولي آن با طول 42 اينچ ، عرض 3 اينچ و ضخامت 7 ميلي متر براي برش ديوار مورد استفاده قرار مي گيرد . از نوع جديد آن نيز که تيغه دايره دارد ، استفاده فراوان مي شود .جنس اره فولاد نرم است و با کبالت ، کرم و يا تنگستن روکش مي شود . نوع مقاوم آن با کاربيد تنگستن آب داده مي شود. به طوري که ذکر شد ، جنس اين نوع فلز نرم است و روکش هاي مذکور به مقاومت آن ها کمک شاياني مي کند . اين اره ها دستگاه متحرک مکانيکي دارند و با برق و يا بنزين کار مي کنند .
 
نحوه اجرا
 
[list=1]
اندود رجهاي پايين ديوار را به اندازه 20 سانتيمتر به طور سراسري مي تراشيم .
سطح را جارو و عاري از گرد و غبار مي کنيم .
رج انتهايي و يا رج دوم طوري انتخاب مي شود که برش در ضخامت آجر و در واقع وسط رج باشد ؛ يعني با استفاده از خط تراز بين ضخامت آجر خطي سرتاسري کشيده مي شود .
در ديوارهاي باربر سرتاسري ، طول برش به اندازه 50 سانتيمتر و در ستون هاي منفرد ، طول برش با طول ستون باربر آجري متناسب است . برش به اندازه 20 تا 30 سانتيمتر انجام مي شود .
گوشه ديوار را با قلم و چکش تا 20 سانتيمتر خالي مي کنيم .
با استفاده از اره نوع کاردي که طول آن کوتاه ، حرکت آن کم و کاملاً قابل کنترل است ، عرض ديوار را با نوک اره سوراخ و آن را آماده برش طولي مي کنيم .

[list=1]
توجه : براي اينکه تيغه اره در راستاي خط و بدون موج حرکت کند، اره را روي چهار تراش مي خوابانيم و تيغه را روي آن حرکت مي دهيم .

[list=1]
برش را تا 50 سانتيمتر ادامه مي دهيم .

 
عايق کاري
 
[list=1]
ديوار بريده شده با دستگاه ، با فشار هوا باد زده مي شود تا غبار حاصل از برش ديوار از محل خارج شود .
آب با فشار به صورت پودر در جداره باز شده اثر مي کند و باعث خيس شدن جداره آجر بريده مي شود .
از ورق هاي ايزوگام بسيار فشرده و يا مقواهايي قيري که در چند لايه فشرده شده است ، به طول 40 سانتيمتر و به عرض ديوار مي بريم .
با دوغاب رقيق سيماني ، دو طرف عايق آماده شده را اندود مي کنيم .
به کمک فرد ديگري دوغاب رقيق سيمان را با دستگاه ملات پاش به داخل درزمي رانيم تا دو سطح جداره به دوغاب سيمان کاملاً آغشته شود .
ورق عايق را با فشار به درز مي رانيم و زير ديوار را کاملاً محکم مي کنيم .

[list=1]
برش مجدد : پس از خودگيري مرحله اول سيمان که يک ساعت به طول مي کشد ، جهت عبور تيغه اره ، 10 سانتيمتر فاصله خالي گذاشته مي شود . سپس دوغاب اضافه را مي گيريم و مسير تيغه را باز مي کنيم .

توجه 1 : تيغه اره را بلافاصله از محل خارج مي کنيم ، مي شوييم و پس از خشک کردن لا به لاي دنده هاي آن ، براي استفاده مجدد آماده مي کنيم .
توجه 2 : مجدداً ديوار را به اندازه 40 سانتيمتر مي بريم . طول به دست آمده 50 سانتي متر مي شود ( که 40 سانتيمتر ازآن همواره عايق گذاري مي شود ) .بايد توجه داشت که عمل بريدن و اجراي عايقکاري از چهار طرف ديوارهاي فضا انجام مي شود .
 
عايقبندي با استفاده از ترکيبات شيميايي
 
[list=1]
پس از برش دادن ديوار و گرفتن گرد آن ، جداره باز شده پشت ديوار را با صفحه اي مسدود مي کنيم . مواد شيميايي را که مانند گرد است ، به نسبت لازم با آب مخلوط مي کنيم تا به شکل دوغاب در آيد .(مخلوط در دستگاه سربسته اي که پره هاي گردنده دارد ،ساخته مي شود) .
محلول به دست آمده را که « سيلي کونات » نام دارد ، از دستگاه که مانند ملات پاش و قير پاش کار مي کند ، با فشار به جداره مي رانيم . اين محلول بلافاصله با هواي محيط ترکيب و سخت و مقاوم مي شود .
نوع مقاومتراين محلول را که « سيلي کونات لاتکس » نام دارد ، با ترکيبات ديگري بترتيبي که گفته شد، تهيه ميکنيم و به درون درز مي رانيم . محلول ، حالت سخت استخواني اما اسفنجي پيدا مي کند .

توجه : اين محلول ، هم به عنوان عايق رطوبتي و هم به عنوان پر کننده زير ديوارها ، بسيار سريع و مطمئن است و کاربرد فراوان دارد ؛ اما هزينه آن از هزينه اجراي دو مرحله قبل بيشتر مي شود .
 
علت نفوذ رطوبت به ناحيه کفخواب پشت بام
آبروي پشت بام به چند علت دچار نفوذ رطوبت مي شود که به آنها اشاره مي کنيم :
[list=1]
نشستهاي احتمالي باعث باز شدن لايه هاي زيرين مي شود .سپس آب در آنها اثرمي کند و باعث به وجود آمدن رطوبت در ناحيهناوداني و ساير قسمتها ، بخصوص زير سقف در فضاهاي داخلي و نماهاي خارجي مي شود . اگر چنين شود ، مشکلات فراواني از جهت تعمير پيش خواهد آمد .
قير اندود و آسفالت پشت بام به علت تماس با هواي آزاد ، اثرات جوي ، استفاده از سطوح پشت بام ، برف روبيها و بارانهاي شديد فرسوده مي شود. به همين علت ، آسفالت و قيراندود آن هر چند سال يک باربايد عوض شود ؛ مگرسطح آن موزاييک فرش شده باشد.

[list=1]
وارد آوردن هرگونه ضربه به سطح پشت بام باعث شکست قير اندود مي شود ؛ بويژه زماني که هوا سرد است .استفاده از قيرهايي که درجه غلظت آن ها در نقاط مختلف متفاوت است نيز ايجاد مشکل مي کند . معمولاً در نقاط سردسير از قيرهاي که درجه غلظت بيشتري دارند ، کمتر استفاده مي شود ؛ و يا آن را با قيرهايي که درجه غلظت پايين تري دارند ، مخلوط مي کنند و بعد مورد استفاده قرار مي دهند .

[list=1]
اجراي کف خواب گذاري در گوشه و نواحي کناري پشت بام ممکن است با اشکالاتي همراه باشد و به علت محدوديت محل ، کار عايق کاري بدرستي انجام نشود . به طور کلي ، ناودان بايد در ميان پشت بام گذاشته شود . اين روش اولاً سبب اجراي دقيق و بدون اشکال خواهد بود . ثانياً حدود 100 متر مربع کشش آب از چهار طرف ( از هر سو 5 متر ) را به وجود مي آورد .

 
روش ترميم قير اندود
اثررطوبت درزير طاق و بيشتردرناحيه ناودان به وجود مي آيد که محل نفوذ سوراخ را تا حدودي نشان مي دهد.با برداشتن آسفالتمحل مذکور ، سطح قير اندود را جارو مي کنيم و ناخنک هاي آن را مي گيريم و در ابعاد بيشتري از سطح قيرگوني قبلي ،درناحيه ناوداني قير مذاب را با پارو طوري پهن مي کنيم که کوچکترين منفذي وجود نداشته باشد . گوني را مي کشيم ودر محل پهن ميکنيم قير مذاب را روي گوني مي ريزيم و لايه دوم گوني را در جهت معکوس رج اول پهن مي کنيم ؛ به طوري که قير داغ از سطح چشمه هاي گوني نفوذ کند . سپس قير مذاب را بر سطح گوني جهت اندود عايق مي کشيم . به همين ترتيب، دو لايه گوني و سه لايه قير کشيده مي شود . محل کفخواب را با توپي يا مصالح ديگر مي بنديم . سطح پشت بام را با آب مي بنديم . فرداي آن روز چنانچه زير سقف چکه نکند و رطوبتي نداشته باشد ، آسفالت مي ريزيم و قسمتهاي ديگر رويه آن را ترميم مي کنيم .لازم به ذکر است ، چنانچه ترميم عايق در ناحيه کفخواب باشد ، عمل قيراندود روي کفخواب را بايد با دقت انجام داد ؛ گوني محل سوراخ آبرو را بريد ؛ سطح داخلي لوله را قيراندود کرد ؛ و گونيهاي بريده شده را به قسمتهاي درون لوله کفخواب برگرداند .
 
موزاييک فرش : با ملات ماسه و سيمان کاملاً سفت و کم آب که ملات با ماسه مخلوط نشود و بنا به اصول موزاييک فرش با رعايت فاصله هر موزاييک با موزاييک بعدي به اندازه 5 ميليمتر جهت نشست دوغاب ماسه و سيمان ، درزها به طور کامل و با رعايت هر چهار رج از محور عمودي و افقي ، بند انبساط موزاييک فرش را انجام ميدهيم . بند انبساط با تخته گذاري سر و ته باريک به اندازه 5/2 سانتيمتر به وجود مي آيد . درزمان مشخص ، تخته را از درز انبساط بر مي داريم ، محل خالي را با آسفالت نرم پر ميکنيم و قدري مي کوبيم . سپس ، عمل دوغاب ريزي درزهاي موزاييک فرش را بسيار دقيق انجام مي دهيم .
توجه :[/u] اجراي بند انبساط در موزاييک فرش پشت بام سبب مي شود که در اثر « الاستيسيته » سقف ، ملات زير موزاييک نشکند و مشکلات نفوذ رطوبت در سقف پيش نيايد .
توجه مهم :[/u] روش فلنچ گذاري با نصب کلاهک وموزاييک فرش روي قيراندود با مشخصات اجرايي گفته شده ، يک اجراي بسيار اصولي است که مشکلات تعمير و يا تعمير مجدد را بکلي از بين خواهد برد .
 
قيراندود اطراف لوله هاي هواکش ، آب باران ، دودکش و کانال کولر
معمولاً براي پيشگيري از پوسيدگي کانال کولر و همچنين زنگ زدن لوله چدني داخل هواکش ها ، لوله آب باران و دودکش ، تا ارتفاع لازم قير اندود مي کنيم و براي محافظت آنها ، ماهيچه بتوني يا ديوار آجري به کار مي بريم .سطوح کرمو در اسکلت بتوني به عللي چند ، سطوح و يا حجم بتون ريزي سوراخ و اصطلاحاً کرمو مي شود .
کرموها بر دو نوعند :
کرموهاي سطحي : در اين حالت ، سطح بتون خلل و فرج هاي ناچيزي دارد که با بتونه مي توان آن را ترميم کرد و يا اگر خيلي ناچيز باشد ، از آن چشم پوشيد .
کرموهاي عميق : عواملي همچون ويبراسيون ، دانه بندي نادرست ، آب زياد در بتون سبب ايجاد کرموها در حجم بتون مي شود .
 
ترميم سطح کرمو
معمولاً سوراخهاي ايجاد شده در بتون را باز مي کنند ؛ يعني درون حفره ها به جستجو مي پردازند تا اگر درحجم و بعد از پوشش بتون حفره هاي پنهاني وجود دارد ، نمايان شود . با ميخ فولادي بلند و يا قلم تيز و باريک ، سطح درون حفره ها راخالي مي کنيم؛ طوري که بتوان بتون را در آن براحتي ترزيق و محل را ترميم کرد .
 
حمله سولفاتها
در مواردي ، ترکيبات سولفاته دردانه بندي که ناشي از نوع سيمان ، وجود نمکها و يا آب درياست ، باعث متخلخل شدن سطح بتون مي شوند . به طور مسلم ، اگر سولفات ها به شکل ترکيب در بتون به کار رفته باشند ، آن قسمت از بتون را اگر فاقد نيروي فشاري باشد ، به شکلي مطمئن خالي و مجدداً جهت قطعه سازه قالب بندي و بتون ريزي مي کنيم .
توجه : چنانچه حمله سولفاتها سطحي باشد ، جداره بتون متخلخل و يا ورقه ورقه مي شود که در هر دو صورت ، سطوح سوراخها را بازتر ، قسمتهاي ورقه شده را نيز از سطح جمع و سپس محل را ترميم مي کنيم .
 
تميز سازي ميلگردها
چنانچه اثر سولفاته شدن تا سطح ميلگردها پيشروي کند ، آنها را نيز اکسيده و دچارخوردگي مي کند . در اين حالت ، بايد سطوح ميلگردها را بتراشيم و با برس سيمي ، گرد حاصله را نيز بگيريم تا محل براي تعمير بتون آماده شود . لازم به ذکر است که باز کردن حفره ها و خارج کردن اثر سولفاتها از سطوح بتون ، غباري توليد مي کند که با جارو کردن و حتي دم زدن گرفته مي شود . پس از اطمينان کامل از تميزي محل ، سطح را مرطوب مي کنيم و عمل تعمير را انجام مي دهيم .
 
ترکيبات مصالح تعمير کاري
معمولاً درلکه گيري که به وسيله ريزدانه ها انجام ميشود ، از دانه هاي ماسه زير 36/2 ميليمتر استفاده ميشود. مقدار سيمان بايد با سيمان مصرف شده در اسکلت بتوني مناسب باشد . مقدار آب بتون هم بايد به اندازه 3/0 مقدار سيمان مصرفي باشد . ملاتي که جهت وصله کاري استفاده مي شود ، نبايد رقيق باشد ؛ بلکه بايد لزدار و با خاصيت چسبندگي بيشتري باشد .
بتون ساخته شده با فشار و با رعايت اصول فني به کار مي رود ؛ طوري که دقيقاً درلا به لاي حفره هاي کوچک و بزرگ و يا در لاي ميلگردها نشست کند . اين عمل را با دست و دستکش و با رعايت فشرده کردن ملات در شيارها ، حفره ها و سوراخها انجام مي دهيم . سپس با تخته ماله مي کوبيم و صاف مي کنيم .
توجه 1 : براي همسطح کردن بتون هرگزاز ماله فلزي استفاده نمي کنيم؛ زيرا صيقلي بودن سطح ترميم شده ،دوگانگي مشخصي در اسکلت بتوني به وجود مي آورد . براي شکل دادن سطح ترميم شده ، به جاي ماله از ورق يونوليت استفاده مي کنيم .دراين روش ، چشمه هاي ريزي که در سطح بتون به وجود مي آيد ، مانند چشمه هاي ريز سطوح بتون اکسپوزه قديمي خواهد شد.اگر ورق يونوليت در دسترس نبود ، مي توان از کنف استفاده کرد و سطح را مالش دوراني داد تا سوراخ هاي کوچک سوزني به وجود آيد .
توجه 2 : چنانچه سطوح بتوني داراي نمايش الياف چوبي باشد، براي اکسپوزساختن سطوح ترميمي،بعد ازراندن بتون درحفره هاتخته اي را که داراي اثر الياف باشد ، درمحل ترميم شده قرارميدهيم . با کوبيدن چکش لاستيکي برسطح آن، اثر الياف چوب را بر سطح اندود تعميري و تازه نقش مي دهيم .معمولاً تخته مذکور با سيمکشي و يا کلاف کردن نگهداري مي شود . چنانچه محل ترميم شده در زير سقف باشد ، بر سطح اندود وبتون تعمير شده تخته مي گذاريم وزير آن را با شمع تا يک هفته نگه مي داريم ؛ زيرا برداشتن سريع تخته باعث مي شود که لايه تعمير شده جدا و يا ورقه شود .
توجه 3 : در وصله کردن ، چون که زمان بتون ريزي قبلي و ترميم متفاوت است ، به طور مسلم در تعمير ، دو رنگي وجود دارد که دوري از آن اجتناب ناپذير است .ازاين رو بايد ازمخلوط ماسه با سيمان سفيد که به نسبت 10 تا 15 درصد با سيمان سياه قبلاً مخلوط مي شود استفاده کر د. مقداري از مخلوط مذکور را به شکل نمونه تهيه و درشرايط خودگيري و آب دادن تا مدت 7 روز نگهداري ميکنيم تا با سطح قبلي همرنگ شود . اگر يک رنگ نشود ، با کم و زياد کردن سيمان سفيد مي توان رنگ دلخواه را به دست آورد .
 
آسيب خوردگي بتون
 
[list=1]
آب دريا بر سطوح قطعات اثر ميکند . پس از تبخير آب ، نمک درحفره هاي ريز و درشت اثرميگذارد و سبب پيدايش بلورهاي نمک مي شود . اين بلورها در اثر گرما و حرارت درروز و اختلاف درجه محيط به واسطه سايه و يا درشب سبب تنشهايي ميشود که بتون را ترک مي دهد . نمکها نفوذ کلريدها و سولفاتها را به داخل قطعات بتوني شدت مي دهند . در مجموع ، گاز کربنيک که در واقع يک اسيد انيدريدي است ، با آهک آزاد در بتون ترکيب مي شود . اين حالت باعث کاهش قليايي آهک مي شود . اين فعل و انفعالات «کربونيزاسيون»نام دارد .پيشرفت کربونيزاسيون دربتون ، به کيفيت آن بستگي کامل دارد که درمراحل اول ، سريع اما بعدها کند است ؛ يعني هرسال حدود5 ميليمتر، پس از گذشت 4 سال حدود 10 ميليمتر و بعد از 25 سال تا 25 ميليمتر در عمق بتون پيشروي ميکند و در نتيجه ، در سطوح و حجم بتون ترکهايي به وجود مي آورد .
علت ديگر ترکهاي عميق در بتون، وجود اکسيژن در کلريدها و همچنين آب در اطراف ميلگردهاست که پس ازنفوذ بر فولاد ، زنگ آهن را به وجود مي آورد که بسيار خطرناک است. زنگ حاصله تا قطر تقريبي 10 برابر ميلگرد اطراف خود را پر ميکند و سبب پيدايش تنشهاي دروني بتون و درنتيجه، ترکهاي سريع طولي در مسير ميلگردها ميشود که اين امرخطرناپايداري ستون را در پي خواهد داشت .

توجه : نقيصه مذکور در سطوح و حجم قطعات بالاي سطح آب بمراتب بيشتر از سطح زير آب است .
 
تعويض عضوهاي معيوب
 
در بعضي موارد ، خوردگي تا عمق بتون پيش ميرود که از يک عضو فقط مقداري ناچيز سالم باقي ميماند. در اين حالت اطراف محل شمعبندي شده با دژبر بتون را تخريب ميکنيم . ميلگرد خورده شده نيز بريده ميشود. جهت نشست ميلگرد در بتون کهنه، به قطرلازم سوراخ ميکنيم. پس ازاستقرارميلگردهاي قديمي جهت اتصال به ميلگردهاي جديد نگهداري شده ، از جوشکاري استفاده ميکنيم . پس از خاموت بستن و ماسه پاشي بترتيبي که قبلاً ذکر شد ، قالبها را مستقر ميکنيم و با توجه به نوع دانه بندي و نداشتن مواد زائد درمواد ترکيبي ، مقدار سيمان و نوع آن ، مقدار آب آشاميدني و تهيه اصولي بتون ، کار را شروع مي کنيم .
 

توجه 1 : نوع مصالح ، مواد ترکيبي و مقدارسيمان دربتون تازه و بتون کهنه بايد مساوي باشد تا واکنشهايي پديد نيايد و دوعضو به طور اصولي پيوند بخورند .
توجه 2 : بعد ازباز کردن قالب ، اگر روکش صيقلي با خمير اپوکسي به طور ليسه اي انجام شود، در مقابل اثر بخار آب ومکش عايق مقاومي به وجود خواهد آمد .
توجه 3 : در بعضي موارد ، حفره هاي ريزدر سطوح به وجود مي آيد که اثرآنها کم است و به ميلگردها نميرسد. دراين صورت مي توان حفره سطوح ، حفره هاي ريز بالاي سر ، زير کنسولها و پوترها را با خمير سفت اپوکسي پر کرد .
توجه 4 : چنانچه حفره هاي مذکور فراوان و سنگپايي باشد ، پس از تميز کردن و عاري ساختن سطوح از گرد و غبار با دستگاه بتون پاش ، ملات ريز دانه با عيار سيمان کافي را کاملاً در حفره ها پر مي کنيم . پس از صاف کردن محل مي توانيم آن را با محلولهاي شيميايي « بوتادين و يا رزين استيرن » در مقابل مکش رطوبت عايق کنيم .

 
درزگيري ترکها در بتون
 
پس از برداشتن يک عضو معيوب ، امکان دارد در جوانب و امتداد عضو عوض شده ، ترک و يا ترک هاي متفرقي باقي بماند .معمولاً در اطراف اين ترکها ، زنگ آهن ميلگردها وجود دارد که بايد خارج شود .در آغاز ، روي سطوح خارجي ترک را يک ترکيب خميري مانند مخلوط « اپوکسي » و « ويسکوزيته » مي کشيم و درزگيري مي کنيم . پس از سخت شدن خمير ، درزبندي با دستگاه مخصوص هواي فشرده را درون ترک مي رانيم تا زنگ آهن اطراف ميلگردها و بخار و رطوبت خارج شود . معمولاً اين استخراج از نواحي سوراخهاي باز انجام مي شود. اين عمل را آنقدر ادامه مي دهيم تا ديگر از زنگ و رطوبت اثري ديده نشود .سوراخهاي به وجود آمده را با خمير سفت اپوکسي پر مي کنيم و سپس از پستانک هايي به قطر 5/9 ميليمتمر که به همين منظور ساخته شده است ويک شير يکطرفه از جنس « پلي اتيلن » روي آن وصل است ، استفاده مي کنيم . پستانکها به فاصله 20 تا 25 سانتيمتر روي ترک قرار مي گيرند . با دستگاه تزريق وشيلنگ شفاف، موادي راکه به نسبت 1 واحد اپوکسي و 7 واحد گرد سنگ آماده کرده ايم، بلافاصله با فشاري مناسب به درون ترکها مي رانيم .
توجه : پس از پرشدن قسمت پايين ترک ، مواد مذکور درپستانک اولي مشخص مي شود ؛ يعني ترک تا آن حد پر شده است. به همين ترتيب کار را دنبال مي کنيم تا آخرين پستانک پر شدن ترک را از محلول رقيق نشان دهد . مواد اپوکسي و گرد سنگ به صورت مخلوط در درون ترکها فوراً سخت و مقاوم مي شوند .
 
جاسازي بتون
بتوني را که تازه ساخته ميشود، در شرايط دانه بندي مناسب ، به روشهاي معمولي و با تزريق و بتون پاشي، به درون شکافهاي بزرگ وحفره ها وارد ميکنيم. بايد توجه داشت که خصوصيات دو بتون کهنه وتازه بايد يکسان باشد تا عملکردحرارتي وسرايت بخار از دو بتون ، سبب نزديکي آنها به يکديگر شود .
توجه : چنانچه سطوح بتون کهنه قبلي به مواد چسبنده آغشته شود وسپس تزريق بتون صورت گيرد، بين بتون تازه و کهنه پيوند اصولي برقرار مي شود ؛ در ضمن فولاد در مقابل خوردگي تا حدي عايق خواهد بود .
در بعضي موارد ، براي پر کردن شکافهاي زير آب و يا تقويت سازه ها از روش بتون پيش آکنده استفاده مي کنيم . به اين ترتيب که دانه هاي سنگي را در محل تزريق بتون و لا به لاي دانه هاي سنگي مي چينيم .
 
عمل روکش سازي
[list=1]
از ريز دانه ها ، ماسه اي به نسبت يک به يک با سيمان به شکل خشک مخلوط مي کنيم . سپس ، محلول لاتکس را به مخلوط اضافه مي کنيم تا به حالت رقيق خميري درآيد و به صورت يک لايه آستر بر سطح بتون که قبلاً تميز و غبار گيري شده است ،مي کشيم .
يک واحد حجمي سيمان و دو واحد ماسه را با محلول لاتکس مخلوط و رقيق ميکنيم و به ضخامت 20 تا 25 ميليمتر برسطح آستر مي کشيم . سپس ، آن را کاملاً صاف مي کنيم و صيقل مي دهيم .


توجه 1 : صيقلي بودن هر چه بيشتر روکش ، باعث مي شود که « کربونيزاسيون » در اندود و در نتيجه ، در قطعات بتوني به وجود نيايد . همچنين نفوذ بخار آب را به درون مصالح بتوني خنثي مي کند .
توجه 2 : ازمحلول « لاتکس و اکريليک » و همچنين « اپوکسي » همراه با مخلوط « کوارتيز و سيليس » ميتوان قشري نازک سخت و صيقلي ، اما عايقي مقاوم براي سطوح روکشها به وجود آورد .

 
 
برگرفته از کتاب : تعمير و نگهداري ساختمان
تأليف : حسين زمرشيدي
نوشته شده توسط admin2 | بازگشت به لیست مقالات